{"id":4659,"date":"2021-01-02T07:54:35","date_gmt":"2021-01-02T07:54:35","guid":{"rendered":"https:\/\/dewabp.com\/?p=4659"},"modified":"2026-03-25T08:42:34","modified_gmt":"2026-03-25T08:42:34","slug":"hakk-mi-allah-mi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/hakk-mi-allah-mi-2\/","title":{"rendered":"HAKK MI ALLAH MI?"},"content":{"rendered":"\n<p>Aleviler neden Allah demezler de Hakk derler?<br>Atalar\u0131m\u0131z neden &#8220;Ya Hakk, ya H\u0131z\u0131r!&#8221; diye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar?<br>\u00d6nce bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim; Alevilerdeki Hakk ne anlama gelir?<\/p>\n\n\n\n<p>Ne demi\u015ftik; ba\u015flang\u0131\u00e7ta insanl\u0131k s\u0131rr\u0131na vak\u0131f olamad\u0131\u011f\u0131 do\u011faya tap\u0131nma yolunu se\u00e7mi\u015fti. Hayatlar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirip kolayla\u015ft\u0131ran do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n i\u00e7indeki kozmik g\u00fc\u00e7lerin Tanr\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Da\u011f Tanr\u0131s\u0131, su Tanr\u0131s\u0131, Yer Tanr\u0131s\u0131, G\u00f6k Tanr\u0131s\u0131, Ate\u015f Tanr\u0131s\u0131, \u015eim\u015fek Tanr\u0131s\u0131, G\u00fcne\u015f Tanr\u0131s\u0131, Ay tanr\u0131\u00e7as\u0131 vs\u2026<br>Binlerce tanr\u0131\u2026<br>\u0130nsanlar kainat\u0131 g\u00f6rev b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yapan tanr\u0131lar\u0131n idare etti\u011fine inan\u0131rlard\u0131. Onlarla konu\u015fma, onlar\u0131 memnun etme, kurban kesme bu d\u00f6neme \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Sonra insanl\u0131k, Avc\u0131-Toplay\u0131c\u0131 d\u00f6nemden Tar\u0131m Toplumuna (Neolik d\u00f6neme) ge\u00e7ti. B\u00f6ylece ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 yiyeceklerini stok etmeyi \u00f6\u011frendi. Biz buna art\u0131 de\u011fer diyoruz. Sonra Avc\u0131l\u0131kta \u0131srar eden (silahlara h\u00fckmeden) en g\u00fc\u00e7l\u00fc kabile di\u011ferlerinden art\u0131 de\u011fer talep etmeye ba\u015flad\u0131. B\u00f6ylece \u015fefler, devletler, s\u0131n\u0131flar ve krallar olu\u015ftu.<br>Zamanla krallar di\u011fer kabilelerin \u00e7oklu tanr\u0131lar\u0131n\u0131 reddederek g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde her \u015feyi yaratan eril bir Tanr\u0131&#8217;dan s\u00f6z etmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00c7ok tanr\u0131l\u0131 d\u00f6nem ve kad\u0131n\u0131n toplumdaki ba\u015fat rol\u00fc sona ermi\u015fti ama eski kom\u00fcnal ya\u015fam\u0131n etkisi hala s\u00fcr\u00fcyordu. Krallar\u0131n ordular\u0131na, onlar\u0131n g\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki tanr\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 isyan \u00f6lesiye devam ediyordu. Hala da s\u00fcr\u00fcyor.<br>O g\u00fcn\u00fcn \u00e7ok tanr\u0131c\u0131 e\u015fitlik\u00e7i yap\u0131s\u0131nda diretmek, asl\u0131nda k\u00f6leli\u011fe, erke\u011fin egemenli\u011fine, u\u00e7 noktadaki s\u00f6m\u00fcr\u00fcye direnmekti. Can, mal, hak hukuk, e\u015fitlik aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde olmakt\u0131. \u00d6zlem duyduklar\u0131 eski \u00fctopyalar\u0131n\u0131 tekrar diriltmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131. K\u00f6leci yap\u0131ya, krallar\u0131n yalan-soyut dinine ba\u015f kald\u0131rmak demekti. Ger\u00e7e\u011fin, birlikte \u00fcretip birlikte t\u00fcketmenin, al\u0131\u015f\u0131lagelmi\u015fin tekrar hayat bulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7abalamakt\u0131. Uzak Do\u011fu\u2019dan ABD\u2019ye dek uzanan, Antik, \u0130lk, Orta ve Yak\u0131n \u00c7a\u011f\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n temelindeki ana neden buydu.<br>Ba\u015fta Alevilik olmak \u00fczere Mezopotamya, Ortado\u011fu ve Anadolu\u2019da, Semavi dinlere ba\u015f kald\u0131ran b\u00fct\u00fcn inan\u00e7lar bu nedenden ayakland\u0131lar.<br>Alevilik; \u201cHakk-Ger\u00e7ek\u201d \u015feklinde ifade bulan, binlerce y\u0131ld\u0131r y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan, do\u011fan\u0131n nimetlerinin payla\u015f\u0131m\u0131na dayanan \u00f6rg\u00fctsel modelin pir huzuruna ta\u015f\u0131nmas\u0131yd\u0131 asl\u0131nda. Can olmakt\u0131, ikrar vermekti, dolu almakt\u0131, semah d\u00f6nmekti\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bedreddin \u015f\u00f6yle der: \u201cAy ve g\u00fcne\u015f herkesin lambas\u0131d\u0131r, hava herkesin havas\u0131d\u0131r, su herkesin suyudur. Ekmek neden herkesin olmas\u0131n?\u201d<br>\u201cTanr\u0131 d\u00fcnyay\u0131 yaratt\u0131 ve insanlara verdi. Demek ki d\u00fcnyan\u0131n topra\u011f\u0131 ve bu topra\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri insanlar\u0131n ortak mal\u0131d\u0131r. Ben senin evinde kendi evim gibi oturabilmeliyim, sen benim e\u015fyam\u0131 kendi e\u015fyan gibi kullanabilmelisin. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bunlar hepimiz i\u00e7indir ve hepimizin mal\u0131d\u0131r\u2026\u201d<br>\u201cK\u00f6t\u00fc ve \u00e7irkin i\u015flerle u\u011fra\u015fanlar Hak\u2019tan uzakla\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Cehennem i\u015fte budur. Cennetle cehennemi ba\u015fka yerde aramak sa\u00e7mal\u0131kt\u0131r\u2026&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u0130nsanlar eylemleriyle, fikir ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleriyle g\u00fczeli ve iyiyi bulabildikleri oranda Hakk\u2019a kavu\u015furlar\u2026&#8221;<br>Bedrettin g\u00f6re Hakk; tanr\u0131lara ait suyun, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n, havan\u0131n, topra\u011f\u0131n, hayvan ve bitkilerin herkesin mal\u0131 oldu\u011fu o eski kadim d\u00fczen demekti. S\u0131n\u0131fla\u015fman\u0131n do\u011fal sonucu olarak sultanlara (krallara) ve dinlere kar\u015f\u0131 direni\u015fe ge\u00e7en atalar\u0131m\u0131z zamanla i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc yapan tanr\u0131lar\u0131n\u0131n hepsine bir de \u201cHakk\u201d demeye ba\u015flad\u0131lar. Hakk, \u0130skenderiye ekol\u00fc ile Helenistik d\u00fc\u015f\u00fcncenin Alevilikteki yans\u0131mas\u0131d\u0131r asl\u0131nda. Evreni olu\u015fturan do\u011fa g\u00fc\u00e7lerinin yek bir kal\u0131ba d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir Hakk. Aleviler \u201cGer\u00e7e\u011fe H\u00fc!\u201d dediklerinde bozulmam\u0131\u015f, sulanmam\u0131\u015f kadim bir do\u011frulu\u011fa (e\u015fitli\u011fe) i\u015faret ederler. \u201cOcak, Pir, Talip\u201d ekseninde, \u201cBirimiz Hepimiz, hepimiz birimiz\u201d le sonlanan, K\u0131rklara ve \u00f6ncesine uzanan sosyal bir \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kastederler. Ba\u015fka bir deyi\u015fle tanr\u0131larla aktivelerinin toplam\u0131ndan olu\u015fan evrenin kendisidir Hakk. \u0130nsanla di\u011fer varl\u0131klar\u0131n yekpareli\u011fine olanak sunan ahenktir Hakk. Nesnel ger\u00e7ekliktir. Somut ve eri\u015filebilendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Alevilere g\u00f6re ger\u00e7ek yarat\u0131c\u0131 Evrendir.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Ayr\u0131ca canl\u0131lardaki d\u00f6rt elementin evrende (Hakk\u2019ta) mevcut oldu\u011fudur. Akla, Bilime, Vicdana bundan gayrisini de yak\u0131\u015ft\u0131rmazlar. Onlara g\u00f6re insan; \u00f6z\u00fcnde d\u00f6rt elementi bar\u0131nd\u0131ran Hakk\u2019\u0131n konu\u015fan y\u00fcz\u00fcd\u00fcr. Her ne kadar Alevilik insan\u0131 y\u00fcceltiyorsa da, insan\u0131n \u00f6lmeden \u00f6nce \u00f6lenine, insan\u0131n Hakk ve Hakikat\u2019le bulu\u015fan\u0131na Hakk g\u00f6z\u00fcyle bakar. Onlara g\u00f6re Hakka eti\u015fmenin yolu bilim ve erdemlili\u011fi bir potada eritmektir. Hakk\u2019\u0131n insanda tecelli etmesini sa\u011flamakt\u0131r.<br>Einstein \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonlar\u0131na do\u011fru \u015f\u00f6yle demi\u015fti; &#8220;Tanr\u0131&#8217;n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemati\u011fini \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.&#8221;<br>Biz \u015f\u00f6yle okuyal\u0131m bunu; Evrenin (Hakk&#8217;\u0131n) s\u0131rlar\u0131n\u0131 ve i\u015fleyi\u015fini \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<br>\u201cHakk ne yerde ne g\u00f6ktedir; Hakk insandad\u0131r.&#8221; Ba\u015fka bir deyi\u015fle vicdan\u0131m\u0131zda ve beynimizdedir. Vicdan, e\u015fitli\u011fi-adaleti ve kemaleti, beyin ise \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131, bilimi ve gelece\u011fi temsil eder.<br>\u0130nsan do\u011fan\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fck\u00e7e, \u00f6l\u00fcm\u00fc yendik\u00e7e, hayat\u0131 kolay ve anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131ld\u0131k\u00e7a, Hakkla aras\u0131ndaki a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapat\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle &#8220;Enel Hakk!&#8221; demesine ramak kal\u0131r.<br>Ba\u015fta ebeveynlerimiz olmak \u00fczere \u00e7evremizdeki insanlardan s\u0131kl\u0131kla duydu\u011fumuz bu s\u00f6zler bo\u015funa s\u00f6ylenmemi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcman birine, &#8220;Hakk \u0130nsandad\u0131r,&#8221; deyin de g\u00f6r\u00fcn bakal\u0131m. Alaca\u011f\u0131n\u0131z cevap Arap&#8217;\u0131n Allah\u2019\u0131yla fark\u0131m\u0131z\u0131 net bir \u015fekilde ortaya koyacakt\u0131r.<br>Alevili\u011fe g\u00f6re insan \u00f6lmez Hakk olur. \u0130nsan Hakk\u2019a olan y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ilkin bu d\u00fcnyada, sonra da elementlerine ayr\u0131\u015farak tamamlar. Ba\u015fka canl\u0131lara hayat sunarak da \u201cDevri Daima\u201d ula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Varl\u0131\u011f\u0131n Birli\u011fi&#8221;, evrimle\u015fen evrenin Hakka (insana) d\u00f6n\u00fc\u015fmesidir asl\u0131nda. \u00d6zetlersek, Alevilerdeki Hakk, evrendir, do\u011fad\u0131r, insand\u0131r, hakt\u0131r, hukuktur. Evren+insan+ maddenin i\u00e7indeki s\u0131rd\u0131r, enerjidir. Fiziktir, kimyad\u0131r\u2026 Do\u011fadaki nimetlerin payla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r; o payla\u015f\u0131mc\u0131 sistemin ad\u0131d\u0131r. Hakk+Hakikat+R\u0131zal\u0131k \u015eehridir. Bu u\u011furda harcanan emektir, cefad\u0131r.<br>Velhas\u0131lakelam, Arap\u2019\u0131n Allah\u2019\u0131yla en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ilgimiz yoktur.<br>A\u015fk ile\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Zuzu Kitap, \u00c7arp\u0131 &amp; Alevi Bir \u00d6\u011fretmenin An\u0131lar\u0131<br>Ali R\u0131za Aks\u0131n<\/p>\n\n\n\n<p>Yay\u0131nlayan : Zuzu Kitap; 1. Edition (31. Aral\u0131k 2018)<br>Dil: : T\u00fcrk\u00e7e<br>Format : 270 Seiten<br>ISBN-10 : 6058182239<br>ISBN-13 : 978-6058182233<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1080\" height=\"600\" src=\"https:\/\/dewabp.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Carpi-Alevi-Bir-Ogretmenin-Anilari_1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4672\" srcset=\"https:\/\/dewabp.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Carpi-Alevi-Bir-Ogretmenin-Anilari_1.jpeg 1080w, https:\/\/dewabp.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Carpi-Alevi-Bir-Ogretmenin-Anilari_1-300x167.jpeg 300w, https:\/\/dewabp.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Carpi-Alevi-Bir-Ogretmenin-Anilari_1-768x427.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"294\" height=\"217\" src=\"https:\/\/dewabp.com\/wp-content\/uploads\/2021\/01\/Carpi-Alevi-Bir-Ogretmenin-Anilari_2.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4673\"\/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aleviler neden Allah demezler de Hakk derler?Atalar\u0131m\u0131z neden &#8220;Ya Hakk, ya H\u0131z\u0131r!&#8221; diye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rlar?\u00d6nce bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim; Alevilerdeki Hakk ne anlama gelir? Ne demi\u015ftik; ba\u015flang\u0131\u00e7ta insanl\u0131k s\u0131rr\u0131na vak\u0131f olamad\u0131\u011f\u0131 do\u011faya tap\u0131nma [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1169,329,55],"tags":[],"class_list":["post-4659","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-alevilik","category-basindan-kose-yazilari","category-bulmus-palanga_tr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4659"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4659\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4692,"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4659\/revisions\/4692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}