{"id":5826,"date":"2026-03-23T14:33:53","date_gmt":"2026-03-23T14:33:53","guid":{"rendered":"https:\/\/dewabp.com\/?post_type=tribe_events&#038;p=5826"},"modified":"2026-03-23T14:35:29","modified_gmt":"2026-03-23T14:35:29","slug":"askeri-darbe-1960","status":"publish","type":"tribe_events","link":"https:\/\/dewabp.com\/de\/takvim\/askeri-darbe-1960\/","title":{"rendered":"Askeri Darbe (1960)"},"content":{"rendered":"<p data-path-to-node=\"0\"><b data-path-to-node=\"0\" data-index-in-node=\"0\">27 May\u0131s 1960 Askeri Darbesi<\/b>, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk askeri m\u00fcdahalesidir. Demokrat Parti (DP) iktidar\u0131na kar\u015f\u0131, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7erisindeki bir grup subay taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n<h5 data-path-to-node=\"1\">Bu olay\u0131n nedenlerini, geli\u015fimini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde \u00f6zetleyebiliriz:<\/h5>\n<ul>\n<li>1. Darbeye Giden Nedenler<\/li>\n<li><b data-path-to-node=\"3,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Siyasi Gerginlik:<\/b> DP iktidar\u0131 ile ana muhalefet partisi CHP aras\u0131ndaki gerilimin artmas\u0131.<\/li>\n<li><b data-path-to-node=\"3,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Tahkikat Komisyonu:<\/b> Muhalefeti ve bas\u0131n\u0131 denetlemek amac\u0131yla geni\u015f yetkilerle donat\u0131lm\u0131\u015f bir komisyonun kurulmas\u0131, otoriterle\u015fme iddialar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdi.<\/li>\n<li><b data-path-to-node=\"3,2,0\" data-index-in-node=\"0\">\u00d6\u011frenci Olaylar\u0131:<\/b> Ankara ve \u0130stanbul&#8217;da \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 protestolar (28-29 Nisan olaylar\u0131 ve 555K eylemi) ve bu olaylara polisin sert m\u00fcdahalesi.<\/li>\n<li data-path-to-node=\"3,3,0\"><b data-path-to-node=\"3,3,0\" data-index-in-node=\"0\">Ekonomik S\u0131k\u0131nt\u0131lar:<\/b> 1950&#8217;lerin sonuna do\u011fru artan enflasyon ve ekonomik darbo\u011faz\u0131n halkta yaratt\u0131\u011f\u0131 huzursuzluk.<\/li>\n<\/ul>\n<h5>2. Darbenin Ger\u00e7ekle\u015fmesi<\/h5>\n<ul>\n<li data-path-to-node=\"5,0,0\"><b data-path-to-node=\"5,0,0\" data-index-in-node=\"0\">27 May\u0131s Sabah\u0131:<\/b> Albay <b data-path-to-node=\"5,0,0\" data-index-in-node=\"23\">Alparslan T\u00fcrke\u015f<\/b> taraf\u0131ndan radyoda okunan bildiriyle T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri&#8217;nin y\u00f6netime el koydu\u011fu t\u00fcm d\u00fcnyaya duyuruldu.<\/li>\n<li data-path-to-node=\"5,1,0\"><b data-path-to-node=\"5,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Milli Birlik Komitesi (MBK):<\/b> Y\u00f6netimi devralan bu komitenin ba\u015f\u0131na Orgeneral <b data-path-to-node=\"5,1,0\" data-index-in-node=\"77\">Cemal G\u00fcrsel<\/b> getirildi.<\/li>\n<li data-path-to-node=\"5,2,0\"><b data-path-to-node=\"5,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Tutuklamalar:<\/b> Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar, Ba\u015fbakan Adnan Menderes ve h\u00fck\u00fcmet \u00fcyeleri tutuklanarak <b data-path-to-node=\"5,2,0\" data-index-in-node=\"97\">Yass\u0131ada<\/b>&#8216;ya g\u00f6nderildi.<\/li>\n<\/ul>\n<h5>3. Yass\u0131ada Yarg\u0131lamalar\u0131 ve \u0130damlar<\/h5>\n<ul>\n<li>Yass\u0131ada&#8217;da kurulan &#8220;Y\u00fcksek Adalet Divan\u0131&#8221; taraf\u0131ndan yap\u0131lan yarg\u0131lamalar sonucunda bir\u00e7ok DP&#8217;li hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Ancak en sars\u0131c\u0131 sonu\u00e7, \u00fc\u00e7 ismin idam edilmesi oldu:<\/li>\n<li data-path-to-node=\"8,0,0\"><b data-path-to-node=\"8,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Adnan Menderes<\/b> (Ba\u015fbakan)<\/li>\n<li data-path-to-node=\"8,1,0\"><b data-path-to-node=\"8,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Fatin R\u00fc\u015ft\u00fc Zorlu<\/b> (D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131)<\/li>\n<li data-path-to-node=\"8,2,0\"><b data-path-to-node=\"8,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Hasan Polatkan<\/b> (Maliye Bakan\u0131) <i data-path-to-node=\"8,2,0\" data-index-in-node=\"31\">\u0130damlar, Eyl\u00fcl 1961&#8217;de \u0130mral\u0131 Adas\u0131&#8217;nda infaz edildi.<\/i><\/li>\n<\/ul>\n<h5>4. Sonu\u00e7lar\u0131 ve Etkileri<\/h5>\n<ul>\n<li data-path-to-node=\"10,0,0\"><b data-path-to-node=\"10,0,0\" data-index-in-node=\"0\">1961 Anayasas\u0131:<\/b> T\u00fcrkiye&#8217;nin daha \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc oldu\u011fu kabul edilen yeni anayasas\u0131 haz\u0131rland\u0131.<\/li>\n<li data-path-to-node=\"10,1,0\"><b data-path-to-node=\"10,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Siyasi Yasaklar:<\/b> DP kapat\u0131ld\u0131 ve y\u00f6neticilerine siyasi yasaklar getirildi.<\/li>\n<li data-path-to-node=\"10,2,0\"><b data-path-to-node=\"10,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Demokrasiye Etkisi:<\/b> Bu darbe, T\u00fcrkiye&#8217;de ordunun siyasete m\u00fcdahale gelene\u011finin ba\u015flang\u0131c\u0131 kabul edilmi\u015f ve uzun y\u0131llar boyunca T\u00fcrk demokrasisi \u00fczerinde bir vesayet tart\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>27 May\u0131s 1960 Askeri Darbesi, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk askeri m\u00fcdahalesidir. Demokrat Parti (DP) iktidar\u0131na kar\u015f\u0131, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri i\u00e7erisindeki bir grup subay taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Bu olay\u0131n nedenlerini, geli\u015fimini ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_tribe_events_status":"","_tribe_events_status_reason":"","footnotes":""},"tags":[],"tribe_events_cat":[],"class_list":["post-5826","tribe_events","type-tribe_events","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/5826","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events"}],"about":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tribe_events"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5826"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/5826\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5828,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events\/5826\/revisions\/5828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5826"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5826"},{"taxonomy":"tribe_events_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tribe_events_cat?post=5826"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}