{"id":4979,"date":"2021-03-21T10:04:16","date_gmt":"2021-03-21T10:04:16","guid":{"rendered":"https:\/\/dewabp.com\/?p=4979"},"modified":"2026-03-25T08:38:24","modified_gmt":"2026-03-25T08:38:24","slug":"newroz-nedir-tarihcesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dewabp.com\/de\/newroz-nedir-tarihcesi\/","title":{"rendered":"NEWROZ NED\u0130R? (TAR\u0130H\u00c7ES\u0130)"},"content":{"rendered":"<p>NEWROZ&#8217;UN Tarih\u00e7esi bir \u00e7ok anlat\u0131m ve s\u00f6ylemlere dayan\u0131r,\u00e7ok efsaneler anlat\u0131l\u0131r.(efsaneler ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde ger\u00e7ek olmayan s\u00f6ylentilerde olabilir) ancak yaz\u0131l\u0131 kan\u0131tlar olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Tarih\u00e7iler bu konuda \u00e7ok net bir veri sunam\u0131yorlar,yani Tarihsel ger\u00e7ek, 100\/ 100 budur demek \u00e7ok zor.<br>Genelde orta do\u011fu (Asya)ve mazopotamya haklar\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 sebeb ve nedenlere dayand\u0131rarak kutlarlar.<br>\u00d6rne\u011fin, \u015eii co\u011frafyas\u0131nda genelde Newrozu Hz. Ali&#8217;nin Do\u011fum g\u00fcn\u00fc olarak kutlarlar bu g\u00fcnde \u015feker, \u015ferbet yapar ve i\u00e7erler lokum ve s\u00fct da\u011f\u0131t\u0131rlar.<br>Anadolu&#8217;da, T\u00fcrkiye&#8217;de baz\u0131 Alevi kesimide (K\u00fcrt-T\u00fcrk-Arap) b\u00f6yle oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<br>(Bu ne kadar do\u011fru koca bir soru i\u015fareti? \u00c7\u00fcnk\u00fc HZ Ali&#8217;nin Do\u011fum g\u00fcn\u00fc MS 27-07-599 olarak biliniyor,\u00f6l\u00fcm\u00fc MS 09-02-669 d\u0131r)<br>Baz\u0131 \u00fclkelerde ise,Bahar\u0131n canl\u0131l\u0131\u011f\u0131,k\u0131\u015f\u0131n bitti\u011fi her \u015feyin 21 Mart&#8217;a canland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak kutlar,kimi Bahar&#8217;\u0131n ye\u015ferdi\u011fi her \u015feyin \u00e7i\u00e7ek a\u00e7t\u0131\u011f\u0131,insanlar\u0131n k\u0131rlara gitmesi olarak kutlan\u0131r.<br>Kimi 21 martta cemrenin topra\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn olarak alg\u0131lar ve kutlar.<br>Ancak \u0130ran&#8217;i halklar (K\u00fcrtler, Persler, Beluciler, Tacikler, Pe\u015ftiler ve benzerleri ) ise \u00f6rne\u011fin \u0130slam \u00f6ncesi \u0130rani halklar\u0131n inanc\u0131 olan Zerd\u00fc\u015ftl\u00fck- Mazdek\u00e7ilik,halen \u0130randa ya\u015fayan ve islam\u0131 kabul etmeyen Farsl\u0131lar 21 Mart,Zerd\u00fc\u015ft\u2019\u00fcn \u015fahs\u0131nda 12-13 g\u00fcn bir bayram \u015feklinde kutlarlar ve bir birlerini ziyaret ederler.<br>\u00f6zellikle K\u00fcrtler NEWROZ\u2019u bir ba\u015fka anlam y\u00fckleyerek kutlarlar.<br>K\u00fcrtler i\u00e7in Newroz,Demici Kava\u2019n\u0131n Zalim Dehak zulm\u00fcne kar\u015f\u0131 isyan Ate\u015finin tutu\u015ftu\u011fu ve Zafer&#8217;le tacland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn olarak kutlan\u0131r.<br>Aradan 2633 y\u0131l ge\u00e7mesine rahmen,son y\u00fcz y\u0131lda NEWROZ K\u00fcrtler i\u00e7in ba\u015fka bir anlam ta\u015f\u0131r.<br>\u00c7\u00fcnk\u00fc NEWROZ K\u00fcrt halk\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe,direngenli\u011fe olan \u00f6zlemin ad\u0131d\u0131r.<br>Y\u00fczy\u0131llard\u0131r her t\u00fcrl\u00fc katliam yok etme imha inkar zorba ve politik oyunlara kar\u015f\u0131 NEWROZ bu g\u00fcn i\u00e7eri\u011fi daha zenginle\u015fmi\u015f,daha \u00f6zg\u00fcr ve direngen bir \u015fekilde Da\u011flarda,ovalarda,\u015fehirlerde yani meydanlarda kutlan\u0131r bir hale geldi.<br>NEWROZ halklar aras\u0131nda \u00e7e\u015fitli efsanelerle an\u0131l\u0131r, anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>1. efsane M\u00d6 612 y\u0131l\u0131nda Asur imparatoru,Mazopotamya halklar\u0131na (K\u00fcrtler-medler,Persler-\u0130raniler,Urartular,Huriler,babailer, vb) \u00e7ok zul\u00fcm yaparm\u0131\u015f,bu d\u00f6nemde Med. Generali Key asker t\u00fcm halklar\u0131n deste\u011fini alarak 21 mart g\u00fcn\u00fc Asurilerin ba\u015fkentini basar kral Dehak\u0131 saray\u0131 ile birlikte yakar ve bu zulme son verdirir.<br><\/p>\n\n\n\n<p>2. efsane Asur kral\u0131n (zalim Dehak) her iki omuzunda y\u0131lan ba\u015f\u0131 \u015feklinde yara \u00e7\u0131kar ve bunlar\u0131n iyile\u015fmesi i\u00e7in,her g\u00fcn bir gencin \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcp taze beyni bu yaralara s\u00fcr\u00fcl\u00fcrse bu yaralar\u0131n iyile\u015fece\u011fi s\u00f6ylenmi\u015fti (kral\u0131n iblis ak\u0131l hocalar\u0131 taraf\u0131ndan)<br>Efsaneye g\u00f6re,Demirci Kava&#8217;n\u0131nda 17 o\u011flu kurban edilmi\u015f,s\u0131ra 18 nci o\u011fluna gelince buna dayamayan Kava yeni yapt\u0131\u011f\u0131 G\u00fcrz\u00fc krala hediye edece\u011fim diye saraya girer ve yapt\u0131\u011f\u0131 G\u00fcrzle,zalim Dehak\u0131n kafas\u0131na indirir ve Dehak\u0131 yener,Demirci kava saraydan \u00e7\u0131karken sar\u0131,k\u0131rm\u0131z\u0131,ye\u015fil renkli deri \u00f6nl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc isyan bayra\u011f\u0131 olarak kullan\u0131r,Da\u011flarda bulunan halklar bunu g\u00f6r\u00fcnce Ate\u015f yakarak kutlarlar ve bu g\u00fcn 21 mart\u0131r.<br>Bu efsane biraz daha farkl\u0131 bir i\u00e7eriklede anlat\u0131l\u0131r.<br>Di\u011fer efsanelerde a\u015f\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bu efsanelere benzer.<br>Bir efsane hari\u00e7.<br><\/p>\n\n\n\n<p>NEWROZ T\u00fcrklerin bayram\u0131d\u0131r efsanesi ?<br>2633 y\u0131l \u00f6nce ezilen ulus ve halklar\u0131n zalimlere kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele sonucu yakt\u0131klar\u0131 bu me\u015fale,bu g\u00fcn\u00fcn zalim dehaklar\u0131 taraf\u0131ndan her t\u00fcrl\u00fc hile,entrika ve zorbal\u0131\u011fa ba\u015f vurarak s\u00f6nd\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olmalar\u0131.<br>NEWROZ&#8217;un ba\u015fta K\u00fcrt halk\u0131 ve di\u011fer halklara mensup emek\u00e7iler taraf\u0131nda sahiplenilip milyonlar\u0131 bulunca,90 y\u0131llarda e\u011femen zihniyet en t\u00fcrl\u00fc zorbal\u0131\u011fa rahmen ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce,Havu\u00e7 politikas\u0131n\u0131 uygulamaya koydu,peki neydi bu hile ?<br>NEWROZ&#8217;un i\u00e7ini bo\u015faltmak pasifise etmek ve milli misaki s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7ine hapsetmek i\u00e7in neymi\u015f efendim NEWROZ asl\u0131nda T\u00fcrklerin bayram\u0131 imi\u015f \u00f6yle ise kutlamak gerekir ve kutlamaya ba\u015fland\u0131 ve tarihsel anlat\u0131m\u0131yla hi\u00e7 alakas\u0131 olmayan bir y\u00f6ntemle.<br>\u00d6yle ya birde bir hikaye uydurmak gerekli ki T\u00fcrklerin bayram\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131ls\u0131n.<br>(Bu tarihsel yalana s\u00f6zde baz\u0131 solcular\u0131n destek vermesi ve hasretle hararetli bir \u015fekilde savunmas\u0131 en tuhaf olan\u0131d\u0131r)<br>Efendim,T\u00fcrkler orta Asya&#8217;da Ergenekon da\u011f\u0131nda (Demir da\u011f\u0131) mahsur kald\u0131klar\u0131nda tam nesilleri t\u00fckenmek \u00fczere iken Asena ad\u0131nda bir di\u015fi Kurt bunlara k\u0131lavuzluk ederek bunlar\u0131 yol g\u00f6stererek bu da\u011fdan \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f,bu ak\u0131l\u0131 di\u015fi kurt bunu 21 mart g\u00fcn\u00fc ba\u015farm\u0131\u015f.<br>(Diyelimki bu tarihsel efsane do\u011fru,ancak tuhaf olan bunu 21 mart NEWROZ bayram\u0131 ve kutlamas\u0131yla onlarca y\u0131l sonra b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmektir.)<br>Ne tuhaf degilmi,bu T\u00fcrklerin bayram\u0131 ama ne tuhaf\u0131d\u0131r ki bu kutlama hep T\u00fcrkler taraf\u0131ndan yasaklanm\u0131\u015f ve kutlamak isteyenlere kar\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ve zul\u00fcm uygulamaya konulmu\u015f.<br><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrklerin tarihinde-ge\u00e7mi\u015finde NEWROZ diye bir bayramlar\u0131 yok.<br>E\u011fer olsayd\u0131 Cumhuriyet&#8217;tin kurulu\u015funda hakim olan d\u00fc\u015f\u00fcnce T\u00fcrk milliyet\u00e7isi idi Turanc\u0131 bir tarih yaz\u0131m\u0131 i\u00e7ine &#8220;b\u00fct\u00fcn milletler diller T\u00fcrklerde t\u00fcremi\u015f, ne mutlu T\u00fcrk&#8217;\u00fcm diyene bir T\u00fcrk d\u00fcnyaya bedel &#8221; vb gibi \u0131rk\u00e7\u0131-kafatas\u00e7\u0131 s\u00f6ylemler yaz\u0131lm\u0131\u015f (sonrada bu s\u00f6ylemlerde resmi d\u00fczeyde vaz ge\u00e7ilmi\u015f olsada) ama ne hikmetse T\u00fcrklerin bayram\u0131 olan NEWROZ unutulmu\u015f ve 90 lara geldi\u011finde birden bire hat\u0131rlanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Mesela Perslerin orta Asyaya fetihleri s\u00fcrecinde, NEWROZ&#8217;u bayram olarak kutlamas\u0131 haliyle orta Asya&#8217;da baz\u0131 T\u00fcrki \u00fclkelerde kutlan\u0131r hale gelmi\u015f ve buralarda resmi bayram ilan edilmi\u015f,i\u00e7eri\u011fi farkl\u0131 an\u0131lsada,diyecek bir \u015fey yok.<br>Ancak NEWROZ uzak do\u011fudan orta Asya&#8217;dan y\u00fcz y\u0131llar \u00f6nce Anadolu&#8217;ya gelip buray\u0131 kendilerine yurt edinen T\u00fcrklerin bayram\u0131 de\u011fil,olsayd\u0131 hi\u00e7 bir engel yapmadan geleneksel bir \u015fekilde kutlarlard\u0131.<br>Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafyada bir \u00e7ok kavim ve halk-halklar ya\u015fam\u0131\u015f,haliyle onlardan kalan baz\u0131 tarihsel de\u011ferleri,Her \u015feyi,iyi yada k\u00f6t\u00fc T\u00fcrk&#8217;lere mal etmekten kurtulmak laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><br>(L\u00fctfen yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131n,burda ne T\u00fcrk&#8217;lere,nede T\u00fcrk halk\u0131na kar\u015f\u0131 de\u011filim,b\u00f6yle bir sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda tapmam)<br>Sonu\u00e7 itibariyle,yapay olarak uyduruldu\u011fu gibi T\u00fcrklerin NEWROZ la tarihsel bir ili\u015fkisi yok, NEWROZ efsanesi e\u011fer orta do\u011fu ve mazopotamya halklar\u0131 taraf\u0131nda bir anlam verilerek kutlana gelmi\u015fse eksi\u011fiyle-gedi\u011fiyle NEWROZ &#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525; ayd\u0131nl\u0131kt\u0131r, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr, inan\u00e7t\u0131r, direnmektir, isyand\u0131r ve zalimlere, barbarlara, katliamc\u0131lara kar\u015f\u0131 halklar\u0131n havaya kalkan s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f yumru\u011fu ve \u0131\u015f\u0131l \u0131\u015f\u0131l parlayan m\u00fccadelesi ve bar\u0131\u015f me\u015falesidir.<br>Egemen \u0131rk\u00e7\u0131 zihniyet ne yaparsa yaps\u0131n.<br>Elbet bir g\u00fcn bu topraklarda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn halklar NEWROZ\u2019U karde\u015flik ve e\u015fit haklar temelinde kutlayacaklar.<\/p>\n\n\n\n<p>NEWROZUNUZ KUTLU OLSUN.<br>NEWROZ\u2019E SIMA PERUNE P\u0130ROZ BE.BUMBAREK BO. &#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;&#x1f525;<br><\/p>\n\n\n\n<p>Sevgili canlar.<br>De\u011ferli arkada\u015flar.<br>Bu yaz\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ge\u00e7en sene Newroz ilgili bu sitede yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131d\u0131r.<br>NEWROZ a dahil bir \u00e7ok Efsane var. Do\u011frusuyla-hatas\u0131yla benim d\u00fc\u015f\u00fcncemdir.<br>Belki yarar\u0131 olur diye payla\u015fmak istedim.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Sevgi ve sayg\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em><strong><em>Haz\u0131rlayan, Payla\u015fan ve Yazan: Mustafa Arslan<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NEWROZ&#8217;UN Tarih\u00e7esi bir \u00e7ok anlat\u0131m ve s\u00f6ylemlere dayan\u0131r,\u00e7ok efsaneler anlat\u0131l\u0131r.(efsaneler ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde ger\u00e7ek olmayan s\u00f6ylentilerde olabilir) ancak yaz\u0131l\u0131 kan\u0131tlar olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Tarih\u00e7iler bu konuda \u00e7ok net bir veri sunam\u0131yorlar,yani Tarihsel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1184,55],"tags":[1171],"class_list":["post-4979","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bireysel-paylasimlar","category-bulmus-palanga_tr","tag-mustafa-arslan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4979","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4979"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4979\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4990,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4979\/revisions\/4990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dewabp.com\/de\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}