Dewa Bulmıs & Palanqa

Soyadı Kanunu kabulü (1934)
2026-06-21
Soyadı Kanunu, 21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilen ve her Türk vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğü getiren, toplumsal düzeni modernize eden en önemli Atatürk devrimlerinden biridir.
Bu kanunla birlikte, Osmanlı döneminden kalan ve günlük hayatta büyük karışıklıklara yol açan unvanlar kaldırılmış, yerine aile bazlı bir kimlik sistemi getirilmiştir.
1. Neden İhtiyaç Duyuldu?
Kanun öncesinde insanlar; babalarının adıyla, lakaplarıyla (Örn: Köse Ahmet, Kel Ali) veya doğum yerleriyle anılıyordu. Bu durum şu alanlarda büyük kaos yaratıyordu:

Askerlik İşlemleri: Aynı isimdeki kişilerin karıştırılması.
Miras ve Tapu: Hak sahiplerinin belirlenmesinde yaşanan hukuki kavgalar.
Eğitim ve Vergi: Kayıt tutmanın neredeyse imkansız hale gelmesi.

2. Kanunun Temel Kuralları
Kanun sadece bir isim seçme özgürlüğü değil, aynı zamanda toplumsal eşitliği hedefleyen kurallar da getirmiştir:

Eşitlik: Ağa, paşa, hacı, hoca, molla gibi ayrıcalık belirten unvanların kullanımı yasaklanmıştır.
Türkçe Şartı: Soyadlarının Türkçe olması kararlaştırılmıştır.
Ahlaka Uygunluk: Rencide edici, gülünç veya yabancı ırk/millet isimlerini içeren soyadlarının alınması yasaklanmıştır.

3. “Atatürk” Soyadı
24 Kasım 1934’te TBMM tarafından çıkarılan özel bir kanunla, Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya “Atatürk” soyadı verilmiştir. Bu soyadının başka hiç kimse tarafından (akrabaları dahil) kullanılmasına izin verilmemiştir.
4. Kadınların Durumu
O dönemki kanuna göre, soyadı aile reisi olan erkek tarafından seçiliyor ve eşi ile çocukları da bu soyadını taşıyordu. Bu, modern nüfus kayıt sisteminin temelini oluşturmuştur.

Biliyor muydunuz? Soyadı Kanunu kabul edilene kadar resmi belgelerde kişileri ayırt etmek için “Filancazade falan” veya “Falan oğlu filan” gibi ifadeler kullanılıyordu. Bu durum, nüfus sayımlarında nüfusun gerçek sayısını saptamayı bile zorlaştırıyordu.

Babalar Günü
2026-06-21
Babalar Günü, babaların ve baba figürlerinin (dedeler, amcalar, dayılar) aile ve toplum üzerindeki katkılarını onurlandırmak amacıyla dünya genelinde kutlanan özel bir gündür.
Tıpkı Anneler Günü gibi, bu gün de ebeveynlere olan sevgi, saygı ve minneti dile getirmek için bir vesile olarak kabul edilir.
1. Ne Zaman Kutlanır?
Dünyanın büyük bir bölümünde ve Türkiye’de Babalar Günü, her yıl Haziran ayının üçüncü pazar günü kutlanır.

2026 Yılında: Babalar Günü, 21 Haziran Pazar gününe denk gelmektedir. (Not: Bu tarih aynı zamanda 1934 yılında Soyadı Kanunu’nun kabul edildiği tarihtir, ilginç bir tesadüf!)

2. Ortaya Çıkış Hikayesi
Babalar Günü’nün doğuşuyla ilgili en yaygın kabul gören hikaye, Amerikalı Sonora Smart Dodd‘a aittir.

Sonora’nın babası, bir iç savaş gazisiydi ve eşi doğumda ölünce altı çocuğunu tek başına büyütmüştü.
Sonora, anneler için özel bir gün varken babaların fedakarlıklarının da onurlandırılması gerektiğini düşündü.
İlk Babalar Günü, Sonora’nın girişimleriyle 19 Haziran 1910‘da Washington’da kutlandı. 1972 yılında ise ABD Başkanı Richard Nixon tarafından resmi tatil ilan edilerek tüm dünyaya yayıldı.

3. Nasıl Kutlanır?
Kutlamalar genellikle aile içinde gerçekleşir:

Hediyeleşme: Babaların ilgi alanlarına göre (kitap, teknoloji, giyim vb.) hediyeler alınır.
Birlikte Vakit Geçirme: Ailece yenen bir akşam yemeği veya doğa yürüyüşü gibi etkinlikler yapılır.
Manevi Değer: Hayatta olmayan babalar kabirleri başında anılır, dualar edilir.

Babalar Günü İçin Küçük Bir Not
Sadece biyolojik babalar değil; üzerimizde emeği olan, bize yol gösteren ve koruyup kollayan tüm “baba figürleri” bu günün bir parçasıdır.
