İbrahim Kaypakkaya: Ölüm yıl dönümü

İbrahim Kaypakkaya (1949 – 1973), Türkiye’deki 68 kuşağı devrimci gençlik hareketinin en dikkat çeken teorisyenlerinden ve liderlerinden biridir.

• Eğitimi ve Gençlik Yılları: Çorum doğumlu olan Kaypakkaya, İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü’nde okurken dönemin sol nitelikli gençlik eylemlerine ve Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF) gibi yapılara dahil oldu.
• Siyasi Ayrışması ve Önemi: Dönemin diğer sol liderlerinden (Deniz Gezmiş veya Mahir Çayan gibi) farklı olarak ideolojik açıdan Maoizm’i (Mao Zeydung düşüncesini) benimsedi. Türkiye toplumunun yapısı, toprak meselesi ve ulusal sorunlar üzerine o dönem için çok tartışılan farklı teoriler geliştirdi. TKP/ML (Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist) örgütünü kurdu.

Ne Zaman ve Nasıl Hayatını Kaybetti?

• Yakalanması: 1973 yılının Ocak ayında Tunceli (Dersim) bölgesinde bir çatışmada yaralandı. Bir süre saklansa da sığındığı köyde ihbar edilerek yakalandı ve yaralı halde uzun bir mesafe yürütülerek Diyarbakır’a götürüldü.
• Ölüm Nedeni ve Tarihi: Götürüldüğü Diyarbakır Sıkıyönetim Cezaevi’nde yaklaşık 3,5 ay boyunca çok ağır sorgu ve işkencelere maruz kaldı. Siyasi literatürde sorgularda hiçbir isim ve bilgi vermediği için “ser verip sır vermeyen” olarak anıldı. İbrahim Kaypakkaya, bu ağır işkence sürecinin ardından 18 Mayıs 1973 tarihinde, henüz 24 yaşındayken hayatını kaybetti.

Tarihi Yanılgı Notu: Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın 6 Mayıs 1972’deki idamları toplum hafızasında çok yer ettiği için, o dönemin diğer liderlerinin de asıldığına dair yaygın bir yanılgı oluşabilmektedir. Ancak Kaypakkaya’nın yaşamı cezaevindeki işkence odalarında son bulmuştur.